Menu


De draad tussen heden en verleden 2

De Draad tussen Heden en Verleden
Vanaf dat het idee rond de herdenking van de Grooten Oorlog wereldwijd begon te leven, rijpte ook binnen onze vereniging het plan om op een of andere manier ergens binnen de periode 2014-2018 iets rond dit thema te doen. Tenslotte was de impact in onze contreien honderd jaar geleden behoorlijk intens. Denk bijvoorbeeld alleen al maar aan de “doodendraad”. Als muziekvereniging van een dorp dat behoorlijk wat te lijden had onder de terreur van onze oosterburen (nee, ik bedoel niet Achtmaal, maar die van tweehonderd kilometer verder) vonden we ons geroepen om ons steentje bij te dragen tot de herinnering aan die gruwel.
Omdat het te voorspellen viel dat het langs alle kanten initiatieven rond het thema zou regenen in 2014 en wellicht ook nog eens in 2018, wisten we van bij de eerste gesprekken dat we zouden gaan voor 2016. Tegelijkertijd beseften we ook dat, wilden we ons onderscheiden van alle andere organisaties, we dan wel het onderwerp zouden moeten benaderen met een originele insteek. Een beslissing die heel snel genomen was, maar de invulling ervan was iets moeilijker. Hoe behandel je een zwaarwichtig onderwerp zoals oorlog met een originele insteek?
Het was al snel duidelijk dat we niet louter zouden gaan voor een herdenking van enkel en alleen ‘de Grooten Oorlog’. We zouden het plaatje breder bekijken. Na de zwarte jaren 1914 tot 1918 werd op alle fronten getoeterd: “Dit nooit meer!” Maar in de jaren dertig en zeker in 1940 was die herinnering blijkbaar al weer uitgegomd en de volgende vijf jaar waren zo mogelijk nog gruwelijker dan tijdens de Eerste Wereldoorlog. Die werd gevolgd door de Koude Oorlog tussen de twee grootmachten Amerika en Rusland (toen nog Sovjetunie) en sinds daar de dooi intrad is de rust nooit meer weergekeerd. Denk maar aan het Midden Oosten waar er constant wel een brand dient geblust, maar ook het uiteengereten Joegoslavië, de Golfoorlogen, het ineenstuiken van Libië en de Arabische Lente die tot nu toe nog maar bitter weinig mooi weer heeft gebracht. Terwijl we brainstormden over het thema waren er aanslagen in Parijs, Brussel en Nice, die het geweld wel heel erg dichtbij brachten. Daarom gingen we heel bewust voor de link tussen het verleden en nu, wat later zou uitmonden in de werktitel : ‘De Draad tussen Heden en Verleden’. ‘Draad’ in het rood, want het ging om een spreekwoordelijke rode draad tussen het heden en het verleden en bovendien was zo ook de link gelegd met de ‘doodendraad’.
Een goed uitgangspunt, ’t is wat waard, maar de invulling diende nog te gebeuren en zoveel ideeën als er op tafel werden gegooid, zoveel werden er terug van tafel geveegd. Tot een van onze bestuursleden een voorstelling bijwoonde van “Het Bestand” van Kommil Foo. Die kwam dolenthousiast op de volgende vergadering “je moet daar allemaal eens naar toe, maar ’t is volledig uitverkocht!” Niet dus, maar nauwelijks enkele minuten later werd er al druk getelefoneerd om contact te leggen met de twee broers Walschaerts. Bleek dat Mich Walschaerts al ergens anders onder contract lag maar Raf was meteen enthousiast. De broers hebben al sinds jaren hun stek gevonden in Gent maar zijn tenslotte opgegroeid in onze Kempische zandgrond. Zo’n project, terug naar de roots, dat zag hij helemaal zitten. Van in het begin gaf hij te kennen dat hij Gwen Cresens bij het project wou betrekken, al mocht dat aanvankelijk nog niet met zoveel woorden gezegd worden want de man wist dat zelf nog niet.
In het anderhalf jaar tussen dat eerste contact en het uiteindelijke concert, vorig jaar op 11 november, werden regelmatig de koppen bij elkaar gestoken. Welke richting wilden we uit met het concert? Welke muziekwerken zouden we met De Heidebloem spelen? Wat werd er verwacht van Raf en Gwen? Hoe zouden die programma’s in elkaar kunnen vloeien? Waar gingen we dat concert organiseren? Wat doen we met belichting? Moet er geluidsversterking worden voorzien? Duizend en een vragen kwamen op ons af en elke opgeloste vraag bracht er twee nieuwe mee.
Na elk contact met Raf en Gwen werden de contouren duidelijker, maar het was toch uitkijken naar de dag voor het concert, de grote generale repetitie, waar alle puzzelstukken in elkaar moesten worden gepast.
De laatste maanden voorafgaande aan het concert hadden we nog meer dan de handen vol om het volledige draaiboek in te vullen. We wilden immers niet zomaar een “concert” samen met een bekende artiest, we wilden iets bijzonders, een totaalconcept. Het mocht niet lijken op wat alle anderen al hadden gedaan of nog zouden doen rond het thema. Daarom gingen we op zoek naar mensen die de entourage zouden verzorgen. Op 11 november zou je al vanaf ’s middags moeten kunnen zien dat er iets te gebeuren stond rond het oorlogsthema en in de kerk, waar de voorstelling zich zou afspelen maar ook in het verenigingslokaal, waar nagepraat kon worden, moest de aankleding navenant zijn.
Tot onze eigen verbazing vonden we die hulp in eigen dorp. Mike en Rudy Smeets, jawel, van PP Textiel, die hebben een verzameling oorlogsmateriaal om U tegen te zeggen en die mensen sprongen zonder nadenken mee op de kar. Op de parking voor ons lokaal zouden vanaf de middag al twee mastodonten van legervoertuigen staan die bij iedereen die daar voorbij kwam al een belletje moesten doen rinkelen. Voor het concert zouden ze met motoren naar de kerk komen, in legeroutfit en de dames in aangepaste kledij. Het verenigingslokaal kreeg een aangepaste invulling, met allerlei kleiner legermateriaal en een fotoprojectie over het thema. Het zag er ronduit schitterend uit. Jammer dat de buitentemperaturen zodanig zakten die avond dat de legervoertuigen buiten wat minder belangstelling kregen dan verhoopt. Wie lekker warm rond de vuurkorven stond, was niet echt geneigd om zich in de vrieskou te begeven.
Om de voorstelling een heel eigen draai te geven, werd het idee geopperd om de oudste muzikanten uit onze vereniging, die zelf de miserie van een oorlog aan den lijve hadden ondervonden, te interviewen. Hun verhalen werden in drie delen verknipt en gemixt en het resultaat werd ingevoegd in de voorstelling.
John van der Zande had eerder al voor de ideale eyecatcher gezorgd met het ontwerp van de affiche. Niemand kon de weken voor het concert nog naast de grote helrode poppies tegen de felwitte achtergrond kijken. Ook dat beeld werd gretig aangegrepen om de omkleding van het concert tot in de details te doen kloppen. Alle muzikanten en medewerkers kreeg een poppy opgespeld en boven de muzikanten hing een reuzegrote poppy als onmiskenbare aandachtstrekker.
Het werd voor iedereen die aan de organisatie had meegewerkt halsreikend uitkijken naar de generale repetitie. Zou alles nu echt wel op zijn plaats vallen zoals we hadden verhoopt? Ik vermoed dat Raf Walschaerts en Gwen Cresens zo mogelijk nog zenuwachtiger waren dan wij. Ze waren in zee gegaan met een vereniging die ze van haar noch pluim kenden, zouden ze hun reputatie niet op het spel zetten door in zee te gaan met een amateurorkest? Snel bleek al dat niemand zich echt zorgen had moeten maken, want de generale repetitie liep als een trein. Alsof we al maanden samen repeteerden. Raf en Gwen bleken twee heel inschikkelijke mensen en hun licht- en geluidsman was een gemotiveerde medewerker en -denker die voor alles open stond. Hun manager, die misschien wel met de grootste twijfels zat rond deze samenwerking, stond soms letterlijk met open mond te kijken naar wat er bij momenten uit de samenwerking voortvloeide. Die heeft die avond wellicht iets beter geslapen dan de dagen ervoor.
Het concert werd helemaal wat we er van verhoopt hadden. Nee, ik lieg, dit had ik zelfs in mijn stoutste dromen niet durven verwachten. Een beklijvend begin, met de eerste interviews, afgespeeld in een verduisterde kerk, greep het publiek meteen bij het nekvel en die greep werd niet meer gelost tijdens de hele voorstelling. Vloeiende overgangen van de twee artiesten naar de Heidebloem en terug, samenspel tussen de Heidebloem en Gwen Cresens, een verrassend tussenwerpsel waarbij de twee artiesten werden begeleid door onze trompetter, een beklijvend “Kerstmis is de dag dat ze niet schieten”, onze trompetter die plots vanuit het niets ‘The Last Post’ inzet van op het hoogzaal, het a-capella door de muzikanten aan het slot,… Het ene kippenvelmoment volgde het andere voortdurend op. Als het bitter ernstige onderwerp als lood in de lucht hing, waren er de bindteksten van Raf Walschaerts om het tij te keren, zorgde een cynische tekst van Raf voor een mes tussen de ribben, was het de muziek die zalfde. Alle aanwezigen waren het erover eens dat de voorstelling veel te kort was geweest, maar dat was nou net wat we wilden horen. Een uur en veertig minuten waren voorbijgevlogen, voor het publiek én voor de muzikanten. Zalig gewoon om zoiets te mogen brengen voor zo’n fantastisch publiek. Dat we er nu nog steeds, maanden later, door mensen die in de zaal zaten over worden aangesproken, betekent dat het iets heeft losgemaakt, dat we een snaar hebben geraakt.
Onlangs stond een paginagroot artikel in de Standaard over ’Kommil Foo’ die een ‘best of’ uit hun carriere speelden. Gwen Cresens had voor de gelegenheid alle arrangementen van hun nummers onder handen genomen en werd hiervoor de hemel in geprezen. De recensent beloonde de voorstelling met vijf sterren, het maximum. “En met die gasten heb ik het genoegen gehad samen te kunnen spelen” dacht ik, en voor de rest van de dag was ik weer een gelukkige vogel.
 

Archief > De draad tussen heden en verleden 2


Muziekvereniging De Heidebloem

Secretariaat:
Steenovenstraat 59
2910 ESSEN-WILDERT
Tel: 03/667 49 96

Zoeken

U kan ook rechtstreeks zoeken naar een bepaald onderwerp. Vul hieronder uw zoekopdracht in: